‘Elke man van mijn leeftijd wil zo zijn.'
Dinsdag 10 Mei 2011 at 1:40 pm.
Tomas Ross, schrijver van koningshuisdrama als 'Wij, Alexander' en 'Bernhard, Schavuit van Oranje' heeft het afgelopen jaar geschreven aan een nieuwe serie: 'Beatrix, Oranje onder vuur'. De opnames zijn inmiddels begonnen en ook de scenarioschrijver komt een kijkje nemen op de set. Ross - opgevoed als koningsgezinde jongen maar uitgegroeid tot overtuigd republikein - heeft nooit met prins Bernhard op één lijn gezeten, maar moet bekennen: ‘Elke man van mijn leeftijd wil Bernhard zijn.'
De opnames voor de nieuwe VPRO-serie 'Beatrix, Oranje onder vuur' zijn begonnen. Slot Zeist, een kleine kopie van Paleis Het Loo, eens gebouwd door een (bastaard) kleinzoon van Maurits van Oranje, is een van de opnamelocaties van de serie. Er wordt vandaag op de trappen van het slot een scène opgenomen die teruggaat naar 30 april 1961. Het moet het defilé op Paleis Soestdijk voorstellen. We zien Beatrix (Mara van Vlijmen) achter haar moeder (Antoinette Jelgersma) staan, met de coupe die we tegenwoordig - maar toen nog niet - van haar gewend zijn. De oude Wilhelmina staat naast haar. 'Mijn lieve Beatrix,' zegt ze tegen haar kleindochter, 'ik hoop vurig dat jij het anders gaat doen.' Dichterlijke vrijheid? ‘Natuurlijk. Heel veel is speculatief,' geeft Tomas Ross toe, scenarioschrijver van de serie. ‘Als historicus mag je dit niet doen, als schrijver van een dramaserie wel.’ Ross is bekend én berucht om zijn series over de Oranjes, waarbij ze niet altijd in een even positief daglicht worden gezet. De scenarist steekt dan ook nergens onder stoelen of banken overtuigd republikein te zijn. ‘Ik ben heel koningsgezind opgevoed. Altijd mee naar het Binnenhof en dat soort dingen. Toch ging ik ook met mijn kinderen. De meisjes even omhoog tillen zodat ze naar de koningin kunnen zwaaien.' Vorig jaar werd de succesvolle serie over prins Bernhard uitgezonden, Schavuit van Oranje, en bekeken door een miljoenenpubliek. Nu een serie over koningin Beatrix. 'Ik heb niks tegen Beatrix zelf of zo. In de tijd van Wilhelmina begrijp ik het wel, de monarchie als verbindende factor, maar wat valt er nu nog samen te binden? Máxima heeft groot gelijk; er ís geen Nederlandse identiteit!’ In 'Schavuit van Oranje' hebben de scènes tussen de oude Bernhard en de oude Juliana, gespeeld door Eric Schneider en Ellen Vogel, mooie televisiebeelden opgeleverd. Ook nu keert het koppel terug. 'Toen ik het schreef, ging ik er helemaal niet vanuit dat Eric Schneider en Ellen Vogel nog mee zouden doen. In de eerste opzet heb ik de oude Juliana en Bernhard er daarom ook helemaal uit gelaten. Pas later dacht ik, het is zó mooi wat we aan het doen waren, laat ik het maar alsnog doen.’ Een groot verschil is dat deze serie niet over Bernhard gaat. In de vorige reeks memoreerde de oude Bernhard het verhaal, hier en daar aangedikt, aan de hand van flashbacks. Maar ook voor de schrijver was het anders. ‘Het grootste verschil,’ zegt Ross, ‘is de periode. Bernhard’s leven is een afgesloten hoofdstuk. Hier gaan we in op de actualiteit.' We kunnen daarom onderwerpen verwachten van Mozambique tot Zorrequieta, maar ook 'Claus Raus'.
Jaren geleden werd de mediacode ingesteld. Daarover is sindsdien veel te doen geweest. Er zijn processen gevoerd en heel veel discussies geweest, maar uiteindelijk hebben de Oranjes toch hun zin gekregen. Alle foto’s die er van de leden van de koninklijke familie te zien zijn, worden in scène gezet en zorgvuldig geregisseerd. Ik vind dat niet slim, omdat er zo veel spontaniteit verloren is gegaan. De meeste Nederlanders vonden het best leuk om te zien dat Máxima af en toe ook gewoon naar de Hema gaat om kinderkleren te kopen of dat Willem-Alexander met vrienden op een terrasje zit. Maar dat kan dus niet meer. Ik zal u niet vermoeien met een nieuwe discussie daarover, want ik heb al lang geaccepteerd dat de mediacode onomkeerbaar is. Maar tegelijkertijd is het wel goed u eens te melden dat een deel van de koninklijke familie zich niet meer houdt aan de belofte om in ruil voor het houden aan de mediacode af en toe mee te werken aan fotomomenten. En dan heb ik het niet over Willem-Alexander en Máxima.
