Arme Farah

Donderdag 13 Januari 2011 at 2:42 pm.

Als journalist ben je gewend om meteen aan werk te denken als er nieuws is. Het is een soort automatisme dat je vanzelf ontwikkelt en dat er dan niet meer uit te rammen is. Toen de aanslag in Apeldoorn zich voor mijn ogen voltrok belde ik meteen collega-hoofdredacteur Wim Schaap en fotograaf Reni van Maren. Je noteert wat er gebeurt, slaat het op in je geheugen en je doet de dingen die van je verwacht worden. Het echte denken komt pas later en dan komen ook de emoties.
En zo ging het ook toen ik afgelopen week vernam dat de jongste zoon van de vroegere sjah van Iran, Alireza Pahlavi, zelfmoord had gepleegd. Ik zette het op Twitter, schreef een stukje voor de website, belde wat collega’s en zocht wat foto’s uit. Pas toen dat klaar was werd ik overvallen door een gevoel van intens medelijden met zijn moeder Farah Diba.

Gek, want ik heb haar nooit echt gesproken of ontmoet. Wel heb ik haar altijd bewonderd en ik weet nog dat de beelden van het gezin van de sjah, dat op de vlucht was geslagen na de Islamitische Revolutie in hun land, als kind al veel indruk op me maakten. Waar de bewondering op gebaseerd was, weet ik eigenlijk nog steeds niet. De sjah had in zijn land veel bereikt: welvaart, gelijkwaardigheid tussen mannen en vrouwen en goede scholen. Maar hij had ook veel vijanden gemaakt. Veel Iraniërs vonden hem en zijn gezin te westers georiënteerd en daarnaast trad hij keihard op tegen mogelijke tegenstanders.

Ik was te jong om destijds alle finesses van de zaak te kennen, maar de beelden van het gezin dat het land moest verlaten en aanvankelijk nergens terecht kon maakte veel indruk op me. De band met Farah bleef en toen ik haar in 1998 bij de zestigste verjaardag van koningin Beatrix voor het eerst in levende lijve voorbij zag lopen, samen met haar dochter Leila, maakte zij meer indruk op me dan de andere koningen en koninginnen die erbij aanwezig waren.

De band met de vroegere keizerin werd versterkt door haar boek Memoires Van Een Keizerin, dat zeven jaar geleden verscheen en een internationale bestseller werd, en vooral door het zien van de ontroerende documentaire The Queen And I van de Zweeds-Iraanse documentairemaakster Nahid Persson. Laatstgenoemde was een tegenstander van het regime van de sjah, maar inmiddels leeft zij zelf al vele jaren in ballingschap omdat ook zij na de revolutie moest vluchten uit Iran. Dat schiep een band en Nahid kreeg bewondering voor de vrouw die ze vroeger zo had gehaat. In de documentaire ziet men ook hoe zeer Farah lijdt onder de dood van haar jongste kind, Leila. En nu heeft ze vorige week nóg een kind verloren. Ik sprak Nahid afgelopen week naar aanleiding van de dood van prins Alireza. Vanuit Los Angeles zei ze: ’Toen ik hoorde dat Alireza zelfmoord had gepleegd, barstte ik in tranen uit. Ik was verbaasd over mijn eigen reactie, want vroeger heb ik zijn familie gehaat. Maar ik had zo’n medelijden met Farah. Wat is zij in haar leven al vaak op de proef gesteld...’

Ik ben dus niet de enige op wie Farah een speciale uitwerking heeft.

Eén reactie