Door Marc van der Linden
Woensdag 09 November 2011 at 10:12 am.
Beatrix heeft een nieuw record op haar naam staan. Ze is sinds vorige week het oudste staatshoofd dat Nederland ooit heeft gehad. Op vrijdag 4 november evenaarde ze de leeftijd die haar overgrootvader, koning Willem III, behaalde. Die was op 23 november 1890, zijn sterfdag, precies 73 jaar en 277 dagen oud, zo berekende collega Hans Jacobs van Royalblog. Beatrix is daar nu voorbij, maar tijdens het bezoek aan de voormalige Antillen bewees ze nog steeds over een ijzeren gestel te beschikken. Een bezoek van amper tien dagen, inclusief tijdsverschil en tropische temperaturen, en dan zonder zichtbare moeite een overvol programma afwerken- dat doet niet iedere leeftijdgenoot haar na. Haar overgrootvader zeker niet, die was bedlegerig en had zich al tijden niet meer aan zijn onderdanen getoond.
Maar het is niet helemaal eerlijk om alleen de leeftijden te vergelijken: mensen leven nu gezonder, de medische wetenschap is verder en dus worden mensen ouder in betere omstandigheden. Voor Beatrix betekent het dat ze na haar koningschap nog een toekomst heeft. Ze kan, met een beetje geluk, nog jaren genieten van haar familie en het leven. En dat is haar zeker gegund. Gezien de hoge leeftijd die Bernhard en Juliana haalden, moeten we zeker niet verrast zijn als een of meerdere van hun dochters zelfs hun honderdste verjaardag kunnen vieren. Maar het is daarom in mijn opinie mooi dat wij hier het systeem hebben dat een koning of koningin op een gegeven moment aftreedt. Het is voor beide partijen goed: het land krijgt zo regelmatig een jong staatshoofd en het voormalige staatshoofd kan genieten van het pensioen. Voor koningin Elizabeth is het geen optie. De Britse vorstin zal, zoals de traditie daar voorschrijft, tot haar dood koningin blijven. Als ze de recordleeftijd van haar moeder, die ruim 101 jaar werd, evenaart, dan heeft ze nog minimaal zestien jaar op de troon te gaan. Volgend jaar viert Elizabeth dat ze zestig jaar op de troon zit en hoewel ik daar diepe bewondering voor heb, wordt de positie van haar oudste zoon en beoogd opvolger Charles daar alleen maar minder benijdenswaardig door. Want als zijn moeder inderdaad nog minimaal zestien te gaan heeft – het is natuurlijk koffiedik kijken – dan zal hij pas rond zijn tachtigste koning worden. Voor die tijd zal hij waarschijnlijk wel prins-regent zijn geworden. Nu al neemt hij steeds meer taken van zijn moeder over, maar dat natuurlijk nog niet het echte koningschap.
Toch zal Charles op een dag koning worden, daar ben ik van overtuigd. Als je zo lang hebt gewacht, dan doe je het ook, zelfs als je al tegen de tachtig loopt. Of het verstandig is, is vers twee. Want het betekent dat het Verenigd Koninkrijk van het ene hoogbejaarde staatshoofd naar de volgende gaat. Dat past niet bij de tijdsgeest. Maar als het ergens kan, dan wel in Engeland, waar men zo dol is op eeuwenoude tradities.
Jaren geleden werd de mediacode ingesteld. Daarover is sindsdien veel te doen geweest. Er zijn processen gevoerd en heel veel discussies geweest, maar uiteindelijk hebben de Oranjes toch hun zin gekregen. Alle foto’s die er van de leden van de koninklijke familie te zien zijn, worden in scène gezet en zorgvuldig geregisseerd. Ik vind dat niet slim, omdat er zo veel spontaniteit verloren is gegaan. De meeste Nederlanders vonden het best leuk om te zien dat Máxima af en toe ook gewoon naar de Hema gaat om kinderkleren te kopen of dat Willem-Alexander met vrienden op een terrasje zit. Maar dat kan dus niet meer. Ik zal u niet vermoeien met een nieuwe discussie daarover, want ik heb al lang geaccepteerd dat de mediacode onomkeerbaar is. Maar tegelijkertijd is het wel goed u eens te melden dat een deel van de koninklijke familie zich niet meer houdt aan de belofte om in ruil voor het houden aan de mediacode af en toe mee te werken aan fotomomenten. En dan heb ik het niet over Willem-Alexander en Máxima.
